Oszustwo internetowe: gdzie zgłosić i jak odzyskać pieniądze

Oszustwo internetowe: co zrobić od razu?

Oszustwo internetowe to wyłudzenie pieniędzy albo danych przez sieć: fałszywy sklep, fałszywy „pracownik banku”, prośba o BLIK od przejętego konta znajomego, fałszywa inwestycja. Liczy się czas. Poniższa kolejność opiera się na zaleceniach Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC):

1. Pilnie skontaktuj się ze swoim bankiem. Dzwoń na numer z karty albo z aplikacji, nie z wiadomości od oszusta. Poproś o zablokowanie dostępu, kart i o próbę zatrzymania przelewu.

2. Zastrzeż numer PESEL: w aplikacji mObywatel, na gov.pl albo w urzędzie gminy. Utrudnisz wzięcie kredytu na Twoje dane.

3. Jeśli przejęto Twoje konto w mediach społecznościowych, ostrzeż znajomych.

4. Zabezpiecz dowody (lista niżej), zanim cokolwiek skasujesz.

5. Złóż zawiadomienie o przestępstwie.

Jeśli podałeś hasło do poczty albo banku, zmień je z innego urządzenia. Co dalej z przejętym kontem, opisujemy w tekście ktoś włamał się na moje konto: co robić.

Gdzie zgłosić oszustwo internetowe w Polsce?

1. Bank. Jedyny, kto może zatrzymać albo cofnąć pieniądze. Zawsze pierwszy.

2. Policja. Według portalu gov.pl zawiadomienie przyjmie dowolna jednostka policji, a jeśli nie jest właściwa, przekaże sprawę dalej. Możesz też wysłać pisemne zawiadomienie mailem, faksem albo pocztą do jednostki właściwej dla miejsca zdarzenia. Zgłoszenie jest bezpłatne.

3. Prokuratura. Zawiadomienie złożysz w każdej jednostce prokuratury w godzinach pracy albo pisemnie.

4. CERT Polska. Fałszywą stronę, maila albo wiadomość zgłoś przez incydent.cert.pl, a SMS przekaż bezpłatnie na numer 8080. CERT Polska blokuje oszukańcze domeny i ostrzega innych, ale nie prowadzi postępowania i nie odzyskuje pieniędzy.

5. Platforma, na której doszło do oszustwa: serwis ogłoszeniowy, marketplace, operator płatności. Użyj przycisku zgłoszenia przy ogłoszeniu albo rozmowie.

6. Sprawy konsumenckie. Gov.pl przypomina, że sprzedawca, który nie uznaje reklamacji, nie popełnia przestępstwa. Wtedy pomoże rzecznik konsumentów, Inspekcja Handlowa albo infolinia konsumencka UOKiK (801 440 220 i 222 66 76 76). Przy firmie z innego kraju UE, Wielkiej Brytanii, Norwegii lub Islandii zwróć się do Europejskiego Centrum Konsumenckiego (22 55 60 600, ECCNET-PL@ec.europa.eu).

Zanim kupisz następnym razem, sprawdź sklep według listy z tekstu jak sprawdzić, czy sklep internetowy jest wiarygodny, a jego domenę sprawdź za darmo na liście ostrzeżeń CERT Polska.

Oszustwo BLIK: czy da się odzyskać pieniądze?

Czasem tak, ale nie ma gwarancji. Według BLIK właściwą instytucją do reklamacji jest bank, którego aplikacji użyto, bo to on ma pełne dane transakcji. Zadzwoń do niego od razu i zablokuj aplikację.

O zwrocie decyduje to, czy transakcja była autoryzowana. Ustawa o usługach płatniczych (tekst jednolity z 2026 roku) mówi, że przy transakcji nieautoryzowanej bank zwraca pieniądze najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu. Wyjątek: bank ma uzasadnione i udokumentowane podejrzenie oszustwa ze strony klienta i pisemnie zawiadomi o tym organy ścigania. Ciężar udowodnienia, że transakcję autoryzowałeś, spoczywa na banku, a samo zarejestrowane użycie kodu nie wystarcza. Nieautoryzowaną transakcję zgłoś najpóźniej w 13 miesięcy od obciążenia rachunku.

Gdy sam podałeś kod BLIK oszustowi i zatwierdziłeś płatność w aplikacji, bank może uznać transakcję za autoryzowaną. Wtedy obowiązek zwrotu w jeden dzień nie działa, a sprawa zależy od okoliczności i reklamacji. Złóż ją na piśmie. Przy usługach płatniczych bank ma 15 dni roboczych na odpowiedź, a w szczególnie skomplikowanej sprawie do 35 dni roboczych, jeśli wyjaśni Ci przyczynę opóźnienia. Jeśli nie zdąży, reklamację uznaje się za rozpatrzoną zgodnie z Twoją wolą. Po odrzuconej reklamacji możesz złożyć wniosek o rozpatrzenie sprawy do Rzecznika Finansowego (rf.gov.pl).

Oszustwo BLIK na Messengerze, na telefon i przez pomyłkę

CERT Polska ostrzega przed schematem, w którym oszust przejmuje konto znajomego w komunikatorze lub serwisie społecznościowym i prosi o przelew albo kod BLIK, na przykład pisząc, że „stoi przy kasie i karta nie działa”. Zanim cokolwiek podasz, upewnij się, że to naprawdę on: zadzwoń do znajomego pod zapisany numer. Kod BLIK jest jak gotówka w ręku, więc nie przesyłaj go w wiadomości.

W aplikacji zawsze czytaj, co zatwierdzasz: kwotę, rodzaj operacji i odbiorcę. Wypłata z bankomatu albo zakup w sklepie internetowym nie pasuje do historii o kasie w sklepie.

Przelew BLIK na telefon do osoby spoza usługi: według BLIK odbiorca dostanie od swojego banku informację, że nie może odebrać przelewu, a jeśli w wyznaczonym czasie się nie zarejestruje, pieniądze wrócą do Ciebie. Jeśli trafiły na konto obcej osoby, skontaktuj się z bankiem.

Oszustwo na kupującego i sprzedającego na OLX: co zrobić?

Na portalach ogłoszeniowych oszuści najczęściej wyprowadzają rozmowę poza serwis (na WhatsApp, Messengera, SMS), wysyłają link „do odebrania płatności” albo „potwierdzenia dostawy” i fałszywe potwierdzenia wpłaty. CERT Polska radzi rozmawiać tylko oficjalnymi kanałami serwisu i czekać, aż pieniądze naprawdę pojawią się na koncie.

Jako sprzedający nigdy nie podajesz danych karty ani logowania do banku, żeby „otrzymać” pieniądze. Jako kupujący płać przez mechanizm płatności serwisu, nie przelewem na prywatne konto spoza niego.

Jeśli już wpisałeś dane na stronie z linku: dzwoń do banku, zgłoś ogłoszenie i rozmowę w serwisie, przekaż link do CERT Polska i złóż zawiadomienie na policji. Jak rozpoznać fałszywą stronę płatności, opisujemy w tekście phishing: co to jest i jak go rozpoznać.

Chargeback: jak odzyskać pieniądze za płatność kartą?

Chargeback (obciążenie zwrotne) to procedura organizacji kartowych, w której bank próbuje odzyskać pieniądze od banku sprzedawcy. Europejskie Centrum Konsumenckie wskazuje, że gdy towar nie dotarł albo doszło do próby oszustwa, płatność kartą w wielu przypadkach da się anulować tą drogą. Wniosek składasz w swoim banku.

Przygotuj potwierdzenie zamówienia, dowód płatności i korespondencję ze sprzedawcą. Przelew nie ma procedury chargeback: gdy towar nie przyjdzie, zostaje reklamacja u sprzedawcy, zawiadomienie o przestępstwie i ewentualnie droga sądowa. Firma podszywająca się pod kontrahenta i zmieniająca numer konta to osobny schemat, opisany w tekście fałszywa faktura i zmiana numeru konta.

Jakie dowody zebrać do zgłoszenia?

CBZC prosi, żeby na policję przynieść:

1. Adres strony, przez którą doszło do oszustwa.

2. Kopię korespondencji (mail, SMS, Messenger, WhatsApp) w niezmienionej formie, tekstowej lub elektronicznej. Zrzut ekranu to minimum, lepiej wyeksportowana rozmowa.

3. Numer konta, na które wpłaciłeś pieniądze, adres portfela kryptowalut albo link do pośrednika płatności oraz potwierdzenia przelewów.

4. Gdzie i kiedy wypłacałeś pieniądze, jeśli oszust namówił Cię do wypłat z bankomatu lub kantoru kryptowalut.

5. Jakie dane wykradziono i jaka jest wysokość strat.

6. Informację, czy i kiedy zastrzegłeś PESEL.

Weź też dokument tożsamości ze zdjęciem. Nie kasuj rozmowy ani ogłoszenia, nawet jeśli się wstydzisz. Bez nich policja ma mniej do pracy.

Oszustwo z zagranicy: Niemcy, Holandia, Wielka Brytania

Jeśli mieszkasz w Polsce, zgłaszasz sprawę polskiej policji lub prokuraturze, także gdy sprawca albo sklep działa za granicą. Przy sporze z firmą z UE, Wielkiej Brytanii, Norwegii lub Islandii pomoże ECK. Jeśli mieszkasz za granicą, zgłoś oszustwo tamtejszej policji, a bankowi w kraju, w którym masz konto. Formularze zagranicznych służb sprawdź bezpośrednio na stronie tamtejszej policji.